GIPUZKOAKO ELIKAGAIEN BANKUA, ELIKAGAIAK XAHUTZEAREN KONTRA

919.905 KILO BIGARREN AUKERA BATEKIN: GIPUZKOAKO ELIKAGAIEN BANKUA, ELIKAGAIAK XAHUTZEAREN KONTRA

Alferrik galdu aurretik berreskuratzen den elikagai bakoitzak bigarren aukera bat izaten du. Eta, bigarren aukera horren atzean, saltokiak, enpresak, gizarte-erakundeak eta pertsonak aritzen dira, ondoz ondo lanean, oraindik egoera ezin hobean dauden elikagaiak behar den lekura irits daitezen.

Elikagaiak Alferrik Galtzeari Xahutzeari buruz Kontzientziatzeko Nazioarteko Egunaren harira (irailaren 29a), Gipuzkoako Elikagaien Bankuan zifrak jarri nahi dizkiogu ahalegin kolektibo horri. 2025eko irailaren 15etik 2026ko irailaren 15era bitartean, 919.905 kilo elikagai berreskuratu ditugu gure Azken Minutua eta FEGA programen bidez.

Ia 920 tona elikagai aprobetxatu eta banatu dira, lurralde osoan zabalduta dagoen lankidetza-sareari esker.

AZKEN MINUTUA: 810.680 KILO BERRESKURATU DIRA

Berreskuratze-lan horren funtsezko parte bat Azken Minutua programaren bidez garatzen da: azken hamabi hilabeteetan, 810.680 kilo elikagai errekuperatu dira.

Programa horren funtzionamenduak ideia erraz bat du oinarrian: kontsumitzeko egokiak diren elikagaiak aprobetxatzea, jakinik jada ez direla merkaturatuko edo erabiliko ohiko bideetan zenbait arrazoirengatik. Kontsumitzeko data lehenetsia gertu edukitzea, produkzio- edo banaketa-soberakinak eta beste inguruabar batzuk direla eta, gerta liteke produktu aprobetxagarri askoak hondakin bihurtzea.

Koordinazioa eta azkartasuna funtsezkoak dira egoera hori onbideratzeko.

Azken urtean Azken Minutua programari entregak egin dizkiotenen artean ageri dira: 62 denda eta establezimendu; elikagaiak ekoizten eta banatzen jarduten duten 44 enpresa; 24 elkarte, erakunde, ikastola eta ikastetxe; bai eta lau Elikagai Banku ere.

Ekarpen horietako bakoitza kate baten parte da, eta, horri esker, lotura estua duten bi helburu batzen dira: batetik, elikagai-xahuketa murriztea eta, bestetik, Gipuzkoan kalteberatasun-egoeran dauden pertsonei ematen diegun laguntza sendotzea.

BERRESKURATUTAKO ELIKAGAIETATIK GIZARTE-ERAKUNDEETARA

Elikagaiak berreskuratzea prozesuaren parte bat baino ez da. Ondoren, bildu, sailkatu, beharrezkoa denean biltegiratu eta haien banaketa antolatu behar da, gurekin lankidetzan ari diren gizarte-erakundeetara iritsi ahal izateko.

Azken Minutua programaren bidez kudeatutako elikagaietatik, 374.047 kilo zuzenean eman zaizkie 42 elkarteri aztertutako aldian. Gainerakoa hileko banaketa-programara bideratu da.

Kopuru horri FEGA programaren bidez egindako lana gehitu behar zaio; haren bidez, zazpi produkzio-enpresak 109.225 kilo elikagai eman dituzte. Kasu honetan, 24 elkarteren artean banatu dira jasotako produktu guztiak.

Zenbaki horien atzean, koordinazio- eta logistika-lan handia dago. Baita ezinbesteko pertsona-sare bat ere, gure boluntarioek ez ezik, enpresetatik, saltokietatik, erakundeetatik eta gizarte-erakundeetatik laguntzen duten pertsonek ere osatua.

IA 920 TONA APROBETXATZEN DIRA HONDAKIN BIHURTU GABE

Datuek beste dimentsio bat hartzen dute bilakaerari erreparatzen diogunean. 2025ean, Gipuzkoako Elikagaien Bankuak 913.000 kilo elikagai inguru berreskuratu zituen Azken Minutua eta FEGA programen artean. 2025eko irailetik 2026ko irailera bitartean, 919.905 kilo izan dira; hau da, 7.000 kilo inguru gehiago.

Gainera, azken bi edo hiru hilabeteetan ikusi dugu apur bat ugaritu egin direla sarrerak.

Hazkunde hori bat dator Espainian elikagai-galera eta -xahuketa prebenitzearen arloko arau-testuinguru berriarekin. Baliteke lege berria lagungarri izatea enpresek eta establezimenduek arreta handiagoz errepara diezaioten beren soberakinak kudeatzeari. Hala ere, beharrezkotzat jotzen dugu hilabete batzuk itxarotea ondorioak atera aurretik.

Sarreren bilakaera aztertzeari esker, hobeto jakin ahal izango dugu aldaketa horren norainokoa, eta, bereziki, egiaztatu ahal izango dugu ea soberakin horiek ari ote diren bideratzen hondakinak prebenitzeko mekanismoen bidez (PlanB eta halako ekimenak baliatuz).

HONDAKINAK PREBENITZEA ERANTZUKIZUN PARTEKATUA DA

Elikagaiak Alferrik Galtzeari Xahutzeari buruz Kontzientziatzeko Nazioarteko Egunak gogorarazten digu produktu bakoitzaren atzean baliabideak, lana, energia eta denbora daudela. Kontsumitzeko egokia den elikagai bat ez bada alferrik galtzen, hobeto aprobetxatuko da ahalegin hori.

Gipuzkoako Elikagaien Bankuan egunero eramaten dugu printzipio hori praktikara. Sare bati esker egiten dugu lan hori: elikagai-soberakinak gizarte-erakundeekin konektatzeko aukera ematen du, eta berez alferrik galtzera zihoazen elikagaiak lurralderako baliabide erabilgarri bihurtzen dira.

Lankidetza horren emaitza dira azken urtean berreskuratutako 919.905 kiloak.

Horregatik, irailaren 29an bereziki eskertu nahi dugu sare hori osatzen duten guztien konpromisoa —dendak, produkzio- eta banaketa-enpresak, elkarteak, erakundeak, ikastetxeak, beste elikagai banku batzuk eta gizarte-erakundeak—. Eta, jakina, gure boluntarioen etengabeko lana, haien eginahala ezinbestekoa baita elikagaiak jaso, antolatu eta banatu ahal izateko.

Elikagaiak alferrik ez galtzeko, beharrezkoak dira koordinazioa, konpromisoa eta jarraitutasuna. Berreskuratutako kilo guzti-guztiek kontatzen dute. Pertsona eta erakunde askok indarrak batzen dituztenean, kilo horiek ehunka tona bihurtzen dira, eta modu eder askoa eskaintzen dute baliabideak zaintzeko, pertsonei laguntzeko eta Gipuzkoa solidarioago eta jasangarriago bat ehuntzen segitzeko.